Monday, 19 January 2026

শিৱমজ্যোতি দাসক শৈক্ষিক বঁটা প্ৰদান


ওদালগুৰি জিলা সাহিত্য সভাই ইকৰাবাৰী সাহিত্য সভাৰ বাৰ্ষিক অধিবেশনত ওদালগুৰি জিলাৰ ভিতৰত কৃতিত্বৰে উচ্চ মাধ্যমিক শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত ৯৬.৩৩ শতাংশ (সৰ্বোচ্চ) নম্বৰসহ উত্তীৰ্ণ হৈ জিলাখনলৈ গৌৰৱ কঢ়িয়াই অনা কৃতী শিক্ষাৰ্থী অৰুণোদয় একাডেমিৰ ছাত্ৰ শ্ৰীমান শিৱমজ্যোতি দাসক অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে আজি ১৮ জানুৱাৰীৰ দিনা শৈক্ষিক বঁটা প্ৰদান কৰিছে।

দাতা : তজৰ আলী আহমেদ।
বঁটা: স্মাৰক, সম্বৰ্ধনা পত্ৰ, গামোছা, জাপি আৰু নগদ ধনৰ টোপোলা।

Friday, 9 January 2026

মহাকাশত অসমৰ গৌৰৱ লাচিত-১ উপগ্ৰহ


অসম আৰু সমগ্ৰ উত্তৰ–পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে ই এক গৌৰৱময় মুহূৰ্ত যে অহা ১২ জানুৱাৰী, ২০২৬ তাৰিখে অসমৰ ড'নবস্কো ইউনিভাৰছিটিৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু শিক্ষকসকলে নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা লাচিত-১ নামৰ কৃত্ৰিম উপগ্ৰহটো মহাকাশৰ বুকুলৈ উৎক্ষেপণ কৰা হ’ব। এই উপগ্ৰহটো ISROPSLV-C62 ৰকেটযোগে উৎক্ষেপণ কৰা হ’ব, যাৰ বাবে ইতিমধ্যে সতীশ ধাৱন মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ লঞ্চপেড সাজু কৰি তোলা হৈছে। ১২ জানুৱাৰীৰ দিনা পুৱা ১০ বাজি ১৭ মিনিটত লাচিত-১ উপগ্ৰহটো মহাকাশলৈ বুলি উৰা মাৰিব। এই উৎক্ষেপণটো হ'ব ২০২৬ চনৰ প্ৰথমটো ভাৰতীয় মহাকাশ অভিযান। অসমৰ ইতিহাসৰ বীৰ সেনাপতি লাচিত বৰফুকনৰ নামত নামাকৰণ কৰা এই উপগ্ৰহটো সাহস, কৌশল আৰু অসমীয়াৰ স্বাভিমানৰ প্ৰতীক। অসম ডনবস্কো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নেতৃত্বত নিৰ্মিত এই কৃত্ৰিম উপগ্ৰহটোৰ জৰিয়তে অসমে ভাৰতৰ মহাকাশ মানচিত্ৰত নিজৰ স্থান দৃঢ় কৰিব।

লাচিত–১ কেৱল এটা উপগ্ৰহই নহয়; বৰং ই উত্তৰ–পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বৈজ্ঞানিক মেধা, প্ৰযুক্তিগত সক্ষমতা আৰু উদ্ভাৱনী চিন্তাৰ এক শক্তিশালী প্ৰতীক। অসমৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ যুৱ বিজ্ঞানীসকলৰ পৰিশ্ৰম আৰু শিক্ষকসকলৰ মাৰ্গ দৰ্শনৰ সমন্বয়ত গঢ় লৈ উঠা এই অভিযানটোৱে উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অগণন ছাত্ৰ–ছাত্ৰী, শিক্ষক আৰু উদীয়মান বিজ্ঞানীসকলক নিশ্চয়কৈ অনুপ্ৰেৰণা যোগাব। লাচিত-১ উপগ্ৰহই এইটো প্ৰতীয়মান কৰে  যে অসমৰ মাটিত জন্ম লোৱা সপোনেও মহাকাশ স্পৰ্শ কৰিব পাৰে। 

লাচিত–১ৰ এটা মুখ্য কাম হ’ব মহাকাশত উপগ্ৰহ যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ পৰীক্ষা নিৰীক্ষা। এই উপগ্ৰহটোৰ জৰিয়তে মহাকাশৰ পৰা পৃথিৱীৰ সৈতে সংকেত প্ৰেৰণ আৰু গ্ৰহণ ব্যৱস্থাৰ উন্নতিকৰণ সম্পৰ্কে পৰীক্ষা কৰা হ’ব, যাৰ সহায়ত ভৱিষ্যতে অধিক উন্নত যোগাযোগ উপগ্ৰহ নিৰ্মাণত সহায় হ'ব। ইয়াৰ উপৰিও লাচিত–১ উপগ্ৰহৰ সহায়ত Low Earth Orbit ত চলাচল কৰা উপগ্ৰহ প্ৰণালী, এইবোৰৰ স্থায়িত্ব, উপগ্ৰহৰ শক্তি ব্যৱস্থাপনা, সৌৰশক্তি সংগ্ৰহ আৰু তাপ নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰণালীৰ ওপৰতো এলানি পৰীক্ষা কৰা হ’ব। 

লাচিত–১ নামৰ এই উপগ্ৰহটোৱে অসমৰ গৌৰৱ আৰু বিজ্ঞান শিক্ষাৰ মেধাৰে জিলিকি উঠা ভৱিষ্যতৰ একাজলি প্ৰতিশ্ৰুতি বুকুত বান্ধি মহাকাশলৈ উৰা মাৰিব। এজন অসমীয়া হিচাবে লাচিত–১ উপগ্ৰহক লৈ আমি সকলোৱে গৌৰৱ কৰিব পাৰো। কাৰণ ই কেৱল এক বৈজ্ঞানিক সাফল্য নহয়, বৰঞ্চ অসমৰ ইতিহাস, আত্মসম্মান আৰু আধুনিক বিজ্ঞানৰ এক শক্তিশালী প্ৰদৰ্শন। লাচিত বৰফুকনৰ দৰে বীৰ সেনাপতিৰ নাম বহন কৰা এই উপগ্ৰহই মহাকাশৰ পৰাই সমগ্ৰ বিশ্বক জনাই দিব যে অসমৰ বীৰত্ব কেৱল যুদ্ধক্ষেত্ৰতেই সীমাবদ্ধ নহয়, বৰং আজি সেই বীৰত্ব জ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু মহাকাশ অভিযানৰ মাজেৰেও প্ৰদৰ্শিত হৈছে। অসম আৰু উত্তৰ–পূৰ্বাঞ্চলৰ মেধা কোনো দিশত কম নহয়। অসমৰ মাটিটো যে বিশ্বমানৰ বিজ্ঞানী, উদ্ভাৱক আৰু স্বপ্নদ্ৰষ্টা আছে - এই সত্যকেই লাচিত–১ নামৰ উপগ্ৰহটোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰক। 🚀 

✍️ প্ৰণৱজ্যোতি দাস, টংলা।

Saturday, 3 January 2026

মঙল গ্ৰহত ঘড়ীৰ কাটা দ্ৰুত গতিৰ হয়


আমি সাধাৰণতে সময়ক সৰ্বত্ৰ একে গতিৰে প্ৰবাহমান বুলি ভাবোঁ, কিন্তু আধুনিক পদাৰ্থবিজ্ঞানে দেখুৱাইছে যে সময়ৰ গতি সকলো ঠাইতে একে নহয়। এলবাৰ্ট আইনষ্টাইনৰ আপেক্ষিকতাৰ তত্ত্ব অনুসৰি সময়ৰ প্ৰবাহ মাধ্যাকর্ষণ আৰু পদাৰ্থৰ গতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এই তত্ত্বৰ আধাৰত বিজ্ঞানীসকলে এটা আমোদজনক সত্যৰ সন্ধান উলিয়াইছে — মংগল গ্ৰহত ঘড়ীৰ কাটা পৃথিৱীৰ তুলনাত অলপ বেছি দ্ৰুত গতিৰে প্ৰবাহিত হয়।

ঘড়ীৰ কাটাৰ এই দ্ৰুততাৰ কাৰণবোৰৰ ভিতৰত মাধ্যাকর্ষণৰ ভূমিকা গুৰুত্বপূৰ্ণ। সাধাৰণ আপেক্ষিকতাৰ মতে শক্তিশালী মাধ্যাকর্ষণে সময়ক অলপ ধীৰ কৰি তোলে। যিমানেই মাধ্যাকর্ষণ বেছি হয়, সময় সিমানেই ধীৰে প্ৰবাহিত হয়। আমাৰ পৃথিৱীখন মংগল গ্ৰহতকৈ ডাঙৰ আৰু অধিক ভৰ বিশিষ্ট। পৃথিৱীৰ ভৰ প্ৰায় 5.97 × 10²⁴  কিলোগ্ৰাম, আৰু মংগল গ্ৰহৰ ভৰ প্ৰায় 6.42 × 10²³  কিলোগ্ৰাম। অৰ্থাৎ মংগল গ্ৰহৰ ভৰ পৃথিৱীৰ প্ৰায় এক-দশমাংশ। পৃথিৱীত মাধ্যাকর্ষণ শক্তি প্ৰায় 9.8 m/s², কিন্ত  মংগল গ্ৰহত এই মান মাত্ৰ 3.7 m/s²। মংগল গ্ৰহত মাধ্যাকর্ষণ কম হোৱাৰ বাবে তাত সময় ধীৰ হয়, ফলত মঙলত থকা ঘড়ী পৃথিৱীৰ ঘড়ীতকৈ অলপ বেছি দ্ৰুত গতিৰে চলে।

বিশেষ আপেক্ষিকতাৰ মতে পদাৰ্থৰ গতিৰ বাবেও সময় ধীৰ হয়। কোনো বস্তু যিমানেই বেছি বেগেৰে গতি কৰে, সেই বস্তুটোৰ সময় সিমানেই ধীৰে হয়। পৃথিৱীয়ে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে প্ৰায় 29.8 km/s বেগেৰে পৰিভ্ৰমণ কৰে, আনহাতে মংগল গ্ৰহৰ কক্ষীয় বেগ প্ৰায় 24.1 km/s। পৃথিৱীৰ গতি বেছি হোৱাৰ বাবে তাত সময় অলপ বেছি ধীৰ হয়। মংগল গ্ৰহ তুলনামূলকভাৱে ধীৰে চলাৰ বাবে তাত এই প্ৰভাৱ কম, যাৰ ফলত মঙলত ঘড়ীৰ কাটা অলপ বেছি দ্ৰুত গতিৰে আগবাঢ়ে।

মাধ্যাকর্ষণ আৰু গতি — এই দুয়োটা প্ৰভাৱ একেলগে বিবেচনা কৰিলে দেখা যায় যে মংগল গ্ৰহত মাধ্যাকর্ষণ কম আৰু কক্ষীয় গতি ধীৰ হোৱাৰ বাবে, পৃথিৱীৰ তুলনাত তাত সময় অলপ বেছি দ্ৰুত গতিৰে বয়। বিজ্ঞানীসকলৰ গণনাৰ মতে এই পাৰ্থক্য এদিনত মাথোঁ কেইটামান মাইক্র'ছেকেণ্ড। যদিও সাধাৰণ জীৱনত এই সময়ৰ পাৰ্থক্য প্ৰায় নগণ্য, মহাকাশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিত ইয়াৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট বেছি। মহাকাশযানৰ পথ-নির্দেশনা, উপগ্ৰহ যোগাযোগ আদিৰ ক্ষেত্ৰত এই পাৰ্থক্য অতি গুৰুত্বপৰ হৈ পৰে। সেয়েহে মঙল গ্ৰহলৈ অভিযান চলাওঁতে বিজ্ঞানীসকলে সময়ৰ এই আপেক্ষিকতাৰ প্ৰভাৱবোৰ সঠিকভাৱে ধৰি চলে। এই তথ্যই পুনৰ বাৰ প্ৰমান কৰে যে সময় স্থিৰ বা সৰ্বজনীন নহয়; বৰং সময় মাধ্যাকর্ষণ আৰু গতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়।

✍️  প্ৰণৱজ্যোতি দাস, টংলা।

 

Friday, 2 January 2026

মহাবিশ্বৰ শেষ পৰিণতি


মহাবিশ্বৰ শেষ পৰিণতি কেনেকুৱা হ’ব? মহাবিশ্ব কি চিৰকাল ধৰি প্ৰসাৰিত হৈ থাকিব নে এদিন সকলো ধ্বংস হৈ যাব? মহাবিশ্বৰ অন্তিম পৰিণতি কেনেকুৱা হ’ব পাৰে, এই বিষয়ে বিজ্ঞানীসকলে শেহতীয়াকৈ এক ভিন্ন ধৰণৰ তথ্য আগবঢ়াইছে। তেওঁলোকৰ মতে, ৰহস্যময় ডাৰ্ক এনার্জি বা "অন্ধকাৰ শক্তি"ৰ প্ৰভাৱত মহাবিশ্বৰ সমাপ্তি এটা মহাপ্ৰলয়ৰ জৰিয়তে হ’ব। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে এই সম্ভাৱ্য পৰিণতিক “বিগ ক্ৰাঞ্চ” বা “মহা সংকোচন” বুলি আখ্যা দিছে।

যোৱা কেইবাটাও দশক ধৰি এটা ধাৰণা প্ৰচলিত আছিল যে বিগ বেং বা মহাবিস্ফোৰণৰ জৰিয়তে আৰম্ভ হোৱা মহাবিশ্বৰ প্ৰসাৰণ ডাৰ্ক এনার্জিৰ প্ৰভাৱত চিৰকাল ত্বৰান্বিত হৈ থাকিব। কিন্তু দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ছিউলস্থিত ইয়নছেই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক ইয়াং উক্লি আৰু তেওঁৰ সহকৰ্মী সকলে কৰা নতুন বিশ্লেষণে এই ধাৰণাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে। ১৯৯৮ চনৰ বিখ্যাত ছুপাৰনোভাৰ তথ্য পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি দেখা গৈছে যে ডাৰ্ক এনার্জি সময়ৰ লগে লগে দুৰ্বল হৈ পৰিছে। যদি ডাৰ্ক এনার্জি সঁচাকৈয়ে দুৰ্বল হৈ পৰে, তেন্তে এসময়ত মহাকৰ্ষণ বল অধিক শক্তিশালী হৈ উঠিব। তেতিয়া মহাবিশ্বৰ প্ৰসাৰণ থমকি ৰ’ব আৰু ওলোটা প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হ’ব। সেই সময়ত গ্যালাক্সিসমূহ এটা আনটোৰ পৰা আঁতৰি যোৱাৰ সলনি পুনৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ আৰম্ভ কৰিব। এই সন্দৰ্ভত অধ্যাপক উক্লিয়ে কয় যে ডাৰ্ক এনার্জিৰ এই পৰিবৰ্তনে মহাবিশ্বৰ ভাগ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰি দিব।

এৰিজোনা মৰুভূমিত স্থাপন কৰা এটা টেলিস্কোপত সংযোজিত ডাৰ্ক এনার্জি স্পেকট্ৰোস্কোপিক ইনষ্ট্ৰুমেণ্টৰ পৰা কিছুমান ইতিমধ্যে কিছু আচৰিত তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে। যুক্তৰাজ্যৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অধ্যাপক অফাৰ লাহাফে এই তথ্যসমূহৰ বিশ্লেষণ কৰি জনাইছে যে গ্যালাক্সিসমূহৰ গতিবৃদ্ধিৰ হাৰ সময়ৰ লগে লগে সলনি হৈছে। তেওঁৰ মতে, ডাৰ্ক এনার্জিৰ এই হ্ৰাস-বৃদ্ধিয়ে পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ সম্পূৰ্ণ কাঠামোকেই কঁপাই তুলিব পাৰে।

যদি বিগ ক্ৰাঞ্চ সঁচাকৈয়ে ঘটে, তেন্তে পৃথিৱীত থকা মানুহৰ বাবে প্ৰথম সংকেতটো আহিব ৰাতিৰ আকাশৰ পৰা। ৰাতিৰ আকাশত দেখা যাব যে দূৰৱৰ্তী গ্যালাক্সিসমূহ আমাৰ দিশে দৌৰি আহিছে। মহাকাশত গ্যালাক্সিসমূহৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি হৈ পৰিব আৰু বিভিন্ন নক্ষত্ৰবোৰে এটাই আনটোৰ সৈতে সংঘৰ্ষত লিপ্ত হ’ব। সেই সময়ত আটাইতকৈ ভয়ংকৰ পৰিৱর্তন হ’ব তাপমাত্রাৰ ক্ষেত্ৰত। বৰ্তমান মহাকাশৰ গড় তাপমাত্রা পৰম শূন্যৰ অতি ওচৰত। কিন্তু সংকোচনৰ ফলত কসমিক মাইক্র’ৱেভ বেকগ্ৰাউণ্ড বা মহাজাগতিক বিকিৰণবোৰ উত্তপ্ত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিব। ইউৰোপীয় মহাকাশ সংস্থা আৰু নাছাৰ তথ্য অনুসাৰে, এই তাপমাত্রা কেইহাজাৰ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছলৈকে বৃদ্ধি পাব পাৰে।

যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা নাছাৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, অতি উচ্চ তাপমাত্রাত মহাবিশ্বৰ হাইড্ৰ’জেন পৰমাণুবোৰ প্ৰ’টন আৰু ইলেক্ট্ৰনত বিভক্ত হৈ পৰিব। ইয়াৰ ফলত মহাবিশ্বৰ সকলোবোৰ আন্তঃগ্যালাক্টিক পদাৰ্থ মিলি এক জ্বলন্ত পিণ্ডত পৰিণত হ’ব আৰু সৰ্বশেষত সমগ্ৰ মহাবিশ্ব এক বিশাল অগ্নিকুণ্ডলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব। সেই সময়ত সময় আৰু স্থানকে আদি কৰি সকলো বস্তুৰ অস্তিত্ব সম্পূৰ্ণৰূপে লুপ্ত হৈ যাব।

Tuesday, 23 December 2025

The Crow Autopsy


যেতিয়া এটা কাউৰী মৰে, তেতিয়া আন কাউৰীবোৰে মৃত কাউৰীটো ঘেৰি ধৰে। সিহঁতে শোক নকৰে; বৰং কাউৰীটো কিয় মৰিল বা কেনেকৈ মৰিল সেই বিষয়ে অনুসন্ধান কৰে। এয়া এক প্ৰকাৰৰ ঘটনাৰ তদন্ত। দূৰ-দূৰণিৰ পৰা কাউৰীবোৰ অতি দ্ৰুতগতিত আহি উপস্থিত হয়হি। সিহঁতে মৃত কাউৰীটোক ঘেৰি ধৰি অনুসন্ধান আৰম্ভ কৰে আৰু প্ৰতিটো খুঁটিনাটি মনত ৰাখে। স্থান, সময় আৰু পৰিৱেশ সিহঁতে অতি সূক্ষ্মভাৱে অধ্যয়ন কৰে। সম্ভাৱ্য বিপদসমূহ চিনাক্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে আৰু কেনেকৈ মৃত্যুৰ পৰা বাচি থাকিব পাৰি সেইটোও শিকে। এই তথ্যবোৰ সিহঁতে সমগ্ৰ কাউৰীবোৰৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰে। বিপদসমূহ সিহঁতে বছৰ বছৰ ধৰি মনত ৰাখে, আনকি নিজৰ পোৱালীবোৰকো সতৰ্ক কৰি দিয়ে। যদি কোনো মানুহে কাউৰীটো মাৰিছে, তেন্তে সিহঁতে সেই মানুহজনৰ মুখখন মনত ৰাখে। সিহঁতে প্ৰতিশোধ ইচ্ছা ধৰি ৰাখে আৰু পুনঃপুনঃ সেই ব্যক্তিজনক আক্ৰমণ কৰাৰ চেষ্টা কৰে।

When a crow dies, other crows gather around it. They don't mourn but investigate what might have killed It. It's a crime scene investigation. Crows arrive from everywhere very fast. They circle the dead crow and remember every detail of their investigation carefully. They study the location, time and surroundings meticulously. They try to identify the threats and learn how to avoid death. They spread the information through the entire crow community. They remember the dangers for years. They even warn their offspring. If a human has killed the crow, they remember the face. They hold grudges and make attempts to attack that person again and again.

 

Wednesday, 10 December 2025

বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ ঘূৰ্ণনশীল পদাৰ্থবোৰ

 

বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সকলোবোৰ বস্তুৱেই ঘূৰ্ণনশীল। ইয়াৰ কাৰণ বিগ বেং অথবা মহানাদৰ পাছত সৃষ্টি হোৱা মহাকৰ্ষণ বা গ্ৰেভিটি আৰু স্পেছ-টাইম। সৃষ্টিৰ আৰম্ভণিতে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত মহাকৰ্ষণ সমভাৱে বিতাৰিত হৈ থকা নাছিল। বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ কিছুমান অঞ্চলত পদাৰ্থৰ ঘনত্ব অতি বেছি আছিল আৰু আনহাতে কিছুমান অঞ্চলত পদাৰ্থৰ ঘনত্ব তুলনামূলকভাৱে কম আছিল। পদাৰ্থৰ ঘনত্বই যিহেতু মহাকৰ্ষণৰ মান নিৰ্ণয় কৰে, সেয়ে স্বাভাৱিকতে মহাকাশৰ অধিক ঘণত্বৰ স্থানবোৰত তীব্ৰ মহাকৰ্ষণ বলৰ প্ৰভাৱত কেতবোৰ গভীৰ ‘'গ্ৰেভিটি ৱেল'’ বা মহাকর্ষণীয় খাঁদৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
ইয়াৰ ফলত অধিক ঘণত্বৰ পদাৰ্থ থকা অঞ্চলবোৰৰ এই মহাকর্ষণীয় খাঁদবোৰৰ চৌদিশে কম ঘণত্বৰ অঞ্চলৰ পদাৰ্থসমূহৰ এক প্ৰবাহ হৈছিল বা সোত বৈছিল আৰু এই পদাৰ্থবোৰ মহাকর্ষণীয় খাঁদবোৰৰ চৌদিশে এক নিৰ্দিষ্ট কক্ষপথেৰে ঘূৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত মহাবিশ্বত গ্ৰহ নক্ষত্ৰবোৰৰ জন্মই হোৱা নাছিল। নিৰ্দিষ্ট কক্ষপথেৰে ঘূৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা এই সকলোবোৰ পদাৰ্থই কৌণিক ভৰবেগ লাভ কৰিছিল। ঘূৰ্ণীয়মান এই পদাৰ্থবোৰৰ কৌণিক ভৰবেগক বাধা দিবলৈ যিহেতু মহাকাশত বেলেগ কোনো কাৰক বা বল নাই, সেয়েহে পদাৰ্থবোৰে অবিৰত ঘূৰ্ণন লাভ কৰিছিল।
পিছলৈ মহাবিশ্বত সৃষ্টি হোৱা গ্ৰহ, নক্ষত্ৰ, তাৰকামণ্ডল, নীহাৰিকাপূঞ্জ আনকি পদাৰ্থৰ অন্তৰ্নিহিত পৰমাণুৰবোৰেও এই কৌণিক ভৰবেগ লাভ কৰিছিল আৰু অবিৰতভাবে ঘূৰ্ণন গতি লাভ কৰিছিল। এয়া কোনো অলৌকিক যাদু নহয়, বৰং ই এক স্পেছ-টাইম আৰু মহাকৰ্ষণৰ প্ৰভাৱ। মহাকৰ্ষণে স্থান বা স্পেছক বক্ৰ কৰে, আৰু পদাৰ্থবোৰে সেই বক্ৰ পথেৰে অবিৰত যাত্ৰা চলাই নিয়ে। এই ঘূৰ্ণনেই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ জীৱন। সেয়েহে বিজ্ঞানীসকলে কয় - "Spinning is literally built into the universe’s architecture"

Wednesday, 19 November 2025

অনুভৱৰ এটা তাৰিখ


জন্মদিন কেৱল এটা তাৰিখ নহয়, বৰং এনে এটা দিন - যিদিনা জীৱনে এখন আইনা তুলি ধৰে জীৱনৰ সন্মুখত আৰু নিজকে চাবলৈ বাধ্য কৰে সেই অদৃশ্য আইনাখনত।
জন্মদিন দুটা। এটা কেলেণ্ডাৰৰ পাতৰ আৰু আনটো হৃদয়ৰ। কেলেণ্ডাৰৰ জন্মদিনটো ৰাজহুৱা, কোলাহল পূৰ্ণ। হৃদয়ৰ জন্মদিনটো ব্যক্তিগত। কেৱল নিজৰ বাবে এক উদযাপনহীন নীৰৱ দিন, যিদিনা অন্তৰ্দৃষ্টিৰে জীৱনলৈ ঘূৰি চাব পাৰি। এই জন্মদিন উপলব্ধিৰ! এই জন্মদিন অনুভৱৰ!


 

Monday, 10 November 2025

প্ৰত্যাখ্যান, প্ৰেৰণা আৰু অহংকাৰ


ইটালীৰ এজন যুৱক, যাৰ দুচকুত ৰেচিং-কাৰ চালক হিচাবে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ এক দুৰ্বাৰ সপোন। সেই সপোনৰ পম খেদিয়েই এদিন তেওঁ যোগ দিছিলহি Alfa Romeo নামৰ এটা প্ৰতিষ্ঠানত, য'ত তেওঁ নিজৰ আত্মাক সঁপি দিছিল গাড়ীৰ গৰ্জন আৰু গতিৰ লেকাম চিঙা উন্মাদনাৰ মাজত। তেওঁৰ নাম (Enzo Ferrari) এঞ্জো ফেৰাৰী। Alfa Romeo নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে বিভিন্ন মডেলৰ স্পোর্টচ-কাৰ নিৰ্মাণ কৰে, যিবোৰৰ আইকনিক ডিজাইন আৰু কায্য কুশলতা সমগ্ৰ বিশ্বতেই পৰিচিত। ইটালীৰ তুৰিণ চহৰত অৱস্থিত ষ্টেলাটিনচ্ (Stellantis) নামৰ এটা বৃহৎ অটোমোটিভ কোম্পানীৰ এটা অংশ হিচাপে Alfa Romeo বিশ্ববন্দিত।

যুৱক এঞ্জো ফেৰাৰীৰ দৃষ্টিভংগী আছিল অত্যন্ত গভীৰ আৰু অনুপ্ৰেৰণামূলক । তেওঁৰ জীৱনৰ মূল দৰ্শন আছিল - “গাড়ী কেৱল যাত্ৰাৰ বাবে নহয়, ই এক অনুভৱ।” তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে গাড়ী মানে কেৱল ইঞ্জিন, গতি আৰু যান্ত্ৰিক শক্তিৰ সংমিশ্ৰণ নহয়, বৰং ই মানুহৰ আত্মা, আবেগ আৰু গৌৰৱৰ এক প্ৰতিফলন। Alfa Romeo নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোত ৰেচিং কাৰৰ চালক হিচাবে কাম কৰোতে ফেৰাৰীয়ে তেওঁৰ মনৰ কথাবোৰ সৰোগত কৰি প্ৰতিষ্ঠানটোৱে বনোৱা গাড়ীবোৰৰ উন্নতিকৰণৰ বাবে কিছু প্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰিছিল। কিন্তু তেতিয়াই খেলিমেলি লাগিছিল। কাৰণ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ফেৰাৰীক বিচাৰিছিল ৰেচিং কাৰৰ এজন ড্ৰাইভাৰ হিচাবেহে ! সেয়ে ফেৰাৰীৰ পৰামৰ্শবোৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰতিষ্ঠানটো অমান্তি হয়। আৰু তেতিয়াই অৰ্থাৎ ১৯৩৯ চনত ফেৰাৰীয়ে অন্তৰত এক প্ৰতিজ্ঞা লৈ দুখ মনেৰে Alfa Romeo ত্যাগ কৰে।
তাৰপিছত এঞ্জো ফেৰাৰীয়ে আৰম্ভ কৰে তেওঁৰ নিজৰ সপোনক বাস্তৱত পৰিণত কৰাৰ এক কঠোৰ সংগ্ৰাম। প্ৰায় সাত বছৰৰ অক্লান্ত পৰিশ্ৰম আৰু আত্মবিশ্বাসৰ বাবে ১৯৪৭ চনত তেওঁৰ সপোনে বাস্তৱৰ পথত খোজ পেলালে জ্বলন্ত আঙঠাৰ দৰে ৰঙেৰে উদ্ভাসিত এখন চাৰিচকীয়া বাহনৰ ৰূপত, যাৰ নাম ৰাখিলে - "ফেৰাৰী"। উচ্চ গতি, শক্তিশালী ইঞ্জিন, অতুলনীয় ডিজাইন, তীক্ষ্ণ হেণ্ডলিং আৰু কণ্ট্ৰোল, বিশেষকৈ ফেৰাৰীৰ ইঞ্জিনৰ সেই বিশেষ গর্জন যাক “Ferrari Roar” বোলা হয় -- সেই প্ৰযুক্তিগত আৰু প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্যবোৰৰ বাবে ফেৰাৰীৰ (Ferrari) গাড়ীবোৰ বিশ্বত আজিও বিলাসিতা, গতি আৰু প্ৰযুক্তিগত নিখুঁততাৰ এক প্ৰতীক হিচাপে জিলিকি আছে।
সেই সময়ত ইটালীৰ আন এজন ডেকা ল'ৰাই নিজে স্থাপন কৰা "Trattori" নামৰ ফেক্টৰীত ট্ৰেক্টৰ নিৰ্মাণ কৰি ইতিমধ্যে নিজকে প্ৰতিষ্ঠিত কৰি তুলিছিল। তেওঁৰ নাম Ferruccio Lamborghini (ফেৰুচ্চিও লাম্ব'ৰগিনি)। ইতিমধ্যে তেওঁ নিজৰ কষ্টেৰে আর্জন কৰা ধনেৰে ব্যৱসায়ৰ প্ৰয়োজনত কেইখনমান Ferrari ক্ৰয় কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ দেখিছিল যে সেই গাড়ীবোৰৰ ইঞ্জিনৰ কেতবোৰ কৰ্কশ যান্ত্ৰিক শব্দই কেতিয়াবা কেতিয়াবা সেই মাদকতাময় Ferrari Roar ম্লান কৰি তোলে। তদুপৰি তেখেতে নিজৰ Ferrari গাড়ীকেইখনৰ ক্লাচৰ সমস্যাও দেখা পাইছিল। সেয়েহে এজন মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ হিচাপে নিজৰ পৰামৰ্শ লৈ তেওঁ গৈছিল এঞ্জো ফেৰাৰীৰ ওচৰলৈ।
লাম্ব'ৰগিনিৰ পৰামৰ্শ শুনি ফেৰাৰীৰ মুখমণ্ডলত ফুটি উঠিছিল চৰম বিৰক্তিৰ ভাব। এয়া যেন বিশ্ববন্দিত ফেৰাৰী গাড়ীবোৰক জনমানসত হেয় প্ৰতিপন্ন কৰাৰ এক প্ৰচেষ্টা হে মাথোন ! বিৰক্ত হৈ এঞ্জো ফেৰাৰীয়ে লাম্ব'ৰগিনিক কৈছিল — “তুমি ফেক্টৰীত ট্রেক্টৰ হে বনোৱা, মই পিছে গাড়ী বনাও, একেবাৰে মসৃণ…।” বিশ্ববিখ্যাত গাড়ী নিৰ্মাতা ফেৰাৰীৰ এই কথাখিনিয়ে লাম্ব'ৰগিনিৰ বুকুত যেন এপাত শেল হৈ বিন্ধিলে! তেওঁৰ আত্মসন্মানত আঘাত লাগিল। নীৰৱে লাম্ব'ৰগিনি তাৰপৰা আঁতৰি আহিল, বুকুত এটা প্ৰতিজ্ঞা লৈ -- “মই নিজে এনে এখন গাড়ী প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াম, যিখন চলাবলৈ ফেৰাৰীও আগ্ৰহী হ’ব।”
ফেৰাৰীৰ প্ৰত্যাখ্যানে জেদী কৰি তুলিছিল লাম্ব'ৰগিনিক। অৱমূল্যায়নেই কেতিয়াবা সৃষ্টিৰ কাৰক হৈ উঠে। লাম্ব'ৰগিনিয়ে যেন তাকেই পুনৰবাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯৬৬ চনত লাম্ব'ৰগিনিয়ে বিশ্বক উপহাৰ দিলে এখন নতুন কাৰ - Lamborghini 350 GT। আৰু তাৰপিছত তেওঁ থমকি ৰ'বলগীয়া নহ'ল। পৰবৰ্তী সময়ত প্ৰতিষ্ঠানটোৱে নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা বিশ্ববিখ্যাত মডেল সমূহ যেনে, Lamborghini Miura, Lamborghini Countach, Lamborghini Diablo, আৰু Lamborghini Aventador-এ লাম্ব'ৰগিনিক এক আইকন হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰি তুলিলে। আজিৰ দিনত Lamborghini Miura সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি এক চমক, সৌন্দৰ্য, গতি, আৰু গৌৰৱৰ মিশ্ৰণ। আৰু এনেদৰেই জন্ম হ'ল "Automobili Lamborghini" নামৰ ইটালীৰ গাড়ী নিৰ্মাণ কৰা বিখ্যাত প্ৰতিষ্ঠানটিৰ। ফেৰুচ্চিও লাম্ব'ৰগিনিয়ে অপমান আৰু প্ৰত্যাখ্যানক প্ৰেৰণালৈ পৰিণত কৰি নিজৰ বাবে সফলতাৰ পথ সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁৰ গাড়ীসমূহ আজিও শক্তি, গতি আৰু সৌন্দৰ্যৰ প্ৰতীক।
তাৰপিছত, এদিন মাত্ৰ দুযোৰ সাজপাৰ এটা চুটকেচত বান্ধি এজন যুৱক আহিল দক্ষিণ আমেৰিকাৰ দেশ আৰ্জেণ্টিনাৰ পৰা। তেওঁৰ নাম Horacio Pagani (হোৰাচিও পাগানি)। তেওঁৰ সপোন আছিল ইটালীৰ প্ৰতিষ্ঠিত "Lamborghini"ত এজন ইঞ্জিনিয়াৰ হিচাবে কাম কৰা। যোগ্যতাৰ ভিত্তিত তেওঁ লাম্ব'ৰগিনিত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, য’ত তেওঁ লাম্ব'ৰগিনিৰ Countach আৰু Diablo মডেল দুটাৰ উন্নত সংস্কৰণৰ ডিজাইন তৈয়াৰ কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ লাম্ব'ৰগিনিৰ বিভিন্ন মডেল সমূহৰ বডি তৈয়াৰ কৰাত নতুন মেটেৰিয়েল ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰি লাম্ব'ৰগিনিক গাড়ীৰ বডিত কার্বন ফাইবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰে। পাগানিৰ মতে ইয়াৰ ফলত লাম্ব'ৰগিনিৰ গাড়ীবোৰৰ ওজন হ্ৰাস পোৱাৰ লগতে মাইলেজ আৰু গতি দুয়োটাই বৃদ্ধি হ'ব। পাগানিৰ এই প্ৰস্তাৱত অসন্মতি প্ৰকাশ কৰে লাম্ব'ৰগিনিয়ে।
লাম্ব'ৰগিনিৰ দ্বাৰা প্ৰত্যাখ্যিত হোৱাৰ পিছত পাগানিয়ে মনতে সংকল্প ল'লে যে তেওঁ নিজৰ এটা গাড়ীৰ কোম্পানী বনাব য'ত তেওঁ নিজৰ সপোনক বাস্তৱত ৰূপ দিব। তেওঁ লাম্ব'ৰগিনি এৰি নিজৰ কিছু সম্পত্তি বিক্ৰী কৰিলে আৰু বেংকৰ পৰা ঋণ লৈ ১৯৯৯ চনত স্থাপন কৰিলে "Pagani Automobili" নামৰ গাড়ী নিৰ্মাণ কাৰখানাটো। এই কাৰখানাতেই তেওঁ তৈয়াৰ কৰি উলিয়ালে পাগানিৰ প্ৰথমখন সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্বন ফাইবৰৰে নিৰ্মিত চাৰিচকীয়া গাড়ী -- Pagani Zonda। পাগানিয়ে দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি মতেই এই গাড়ীখনে অত্যন্ত পাতল, কিন্তু ষ্টিলতকৈ বহু গুণ মজবুত আৰু সুৰক্ষিত বাহন হিচাবে বজাৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তাৰ পিছত পাগানিয়ে Pagani Huayra আৰু Huayra-R নামৰ মডেল দুটাত এই কাৰ্বন ফাইবাৰক আৰু অধিক উন্নত কৰি Carbo Titanium আৰু Carbo Triax নামৰ বিশেষ কম্পোজিট মেটেৰিয়েল ব্যৱহাৰ কৰে। ইতিমধ্যে পাগানিৰ গাড়ীৰ বিভিন্ন মডেলবোৰে সমগ্ৰ বিশ্বক মুগ্ধ কৰি তোলে। পাগানিৰ গাড়ীবোৰে জনমানসত এক নতুন ধাৰণৰ জন্ম দিলে -- পাগানি কেৱল এখন গাড়ী নহয়, পাগানি হ'ল এক চলমান শিল্পকর্ম।
সেই সময়তেই আমেৰিকাৰ এজন যুৱক John Hennessey-এ সপোন দেখিছিল বিশ্বৰ আটাইতকৈ দ্ৰুত গতিৰ গাড়ী সাজিবলৈ। মানুহে কৈছিল, এয়া অসম্ভৱ। কথিত আছে যে হেনেছিৰ প্ৰস্তাৱ পাগানিয়েও নাকচ কৰিছিল। কিন্তু হেনেছিৰ মনোবল ভাঙি নপৰিল। তেওঁ নিজৰ ইঞ্জিন, নিজৰ পৰিচয় আৰু নিজৰ বুদ্ধিমত্তৰে গঢ়ি তুলিলে নিজৰ সাম্ৰাজ্য - "Hennessey Performance"। এই প্ৰতিষ্ঠানে সাজি উলিওৱা গাড়ী Venom GT আৰু Venom F5 হৈছে অবিশ্বাস্য গতিৰ পৰিচায়ক।
প্ৰত্যাখ্যানৰ এই শৃংখলাই এইটোকেই প্ৰমাণ কৰে যে -- প্ৰত্যাখ্যানে মনোবলক হত্যা কৰিব নোৱাৰে, বৰং ই এক নতুনত্বৰ আৰম্ভণিও হ'ব পাৰে। প্ৰত্যাখ্যান জীৱনৰ মানদণ্ড নহয়, ই হ'ল জীৱনৰ এনে এক মুহূৰ্ত, যিয়ে জীৱনক গৌৰৱময় সোণোৱালী দিনৰ দিশে আগুৱাই লৈ যোৱাৰ প্ৰেৰণা দিব পাৰে।

Thursday, 23 October 2025

শিক্ষক হিচাপে মোৰ প্ৰথম দিনটো


জীৱনৰ কিছুমান এনে বিশেষ দিন থাকে যিবোৰ কেতিয়াও পাহৰি নোৱাৰি। মোৰ শিক্ষক জীৱনৰ প্ৰথম দিনটোও ঠিক তেনেকুৱাই! এবুকু সপোনৰ মেটমৰা বোজা লৈ বিদ্যালয়ৰ গেটখন পাৰ হোৱাৰ লগে লগেই মোৰ হাত ভৰিবোৰ যেন কঁপিবলৈ ধৰিলে! ভুতৰ ওপৰত দানব পৰা দি বুকুৰ ভিতৰত ঢোলৰ চাপৰৰ দৰে হৃদপিণ্ডটোৱেও ধপধপাবলৈ ধৰিলে!

ইষ্ট দেৱতাৰ নামলৈ চুচুক চামাককৈ আগবাঢ়ি অধ্যক্ষ মহোদয়ৰ কোঠা পালোহি। তেখেতৰ হাতত "জইনিং লেটাৰ"খন তুলি দিয়াৰ পিছত, কলিং বেলটৌ বজাই  পিয়ন এজনক মাতি পঠিয়ালে আৰু তেওঁৰ লগত মোক শিক্ষকৰ জিৰণি কোঠালৈ লৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিলে। জিৰণি কোঠাত চা-চিনাকি পৰ্বটো চলি থকা সময়ত লাহে লাহে যেন সাহস অকণমান ঘূৰাই পাইছিলো। 

ক্ষন্তেক পিছতেই ঘণ্টা বাজিল। এইবাৰ উপাধ্যক্ষ মহোদয়ে মোক আগবঢ়াই লৈ গ'ল -  এটি শ্ৰেণীকোঠালৈ বুলি। দীঘল বাৰান্দাখনেৰে বাট বুলি গৈ থাকোতে তেখেতে মোক শুভেচ্ছা জনোৱাৰ উপৰিও আৰু কিবা কিবি কৈ গৈছিল। পিছে মোৰ মুখৰ মাত নাই। এনে লাগিছিল যেন মই শিক্ষক হ'বলৈ নহয়, বৰং পৰীক্ষণৰ বাবে এইমাত্ৰ প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা মহাকাশযান এখনৰ একমাত্ৰ অনভিজ্ঞ মহাকাশচাৰী জনহে হ'বলৈ আহিছোঁ! মূৰটো যেনে এটা এমোনমান ওজনৰ এটা দাঙিব নোৱাৰা বস্তা হৈ পৰিছে! মোৰ প্ৰতিটো খোজত অনুভৱ কৰিছিলোঁ শিৰা-উপশিৰাবোৰৰ  মাজেৰে বিদ্যুতিক গতিৰে পাৰ হৈ যোৱা তেজৰ গৰম স্ৰোত! 

কোন মুহূৰ্তত শ্ৰেণীকোঠাৰ দুৱাৰমুখ পালোহি, তলকিবই নোৱাৰিলোঁ। শ্ৰেণীটোত সোমায়েই দেখিলোঁ প্ৰায় পঞ্চাশ-ষাঠী জনমান ছাত্র-ছাত্ৰীয়ে মোৰ ফালে এনেদৰে চালে যেন মই কোনো নতুন প্ৰজাতিৰ জীৱবিজ্ঞানৰ নমুনা এটাহে! কিছুমানৰ চকুত কৌতূহল, কিছুমানৰ চকুত হাঁহি, আৰু কিছুমান নিৰ্বিকাৰ। গাম্ভীৰ্যপূৰ্ণ ভংগীমাৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলক সম্ভাষণ জনাবলৈ মই মাতটো উলিয়াব চেষ্টা কৰিলোঁ। ডিঙিটোৱে বিদ্বেষ কৰাত ফটা বাহীৰ সুৰৰ দৰে মাত এটা ওলাই আহিল - "Good Morning. Please sit down." 

ইতিমধ্যে হাঁহিৰ গিৰ্জনিৰে শ্ৰেণীটো ভৰি পৰিছিল। চমুকৈ নিজৰ পৰিচয়টো দাঙি ধৰি সাহসেৰে টেবুলৰ পৰা চক পেঞ্চিল এডাল হাতত ল’লোঁ হে মাথোন, কেনেকৈ যে হাতৰপৰা পিছলি গৈ চক পেঞ্চিল ডাল মাটিত পৰি দুটুকুৰা হ'ল ! সেই মুহূৰ্তত চক পেঞ্চিলডালেও যেন মোৰ আত্মবিশ্বাসৰ প্ৰতিচ্ছবি এখন হে প্ৰকাশ কৰিলে! মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে মই নিজকে সহজ কৰিবলৈ যত্ন কৰিলোঁ। মই নিজকে সকিয়াই দিলোঁ যে পেঞ্চিল ডালে মোক এইদৰে হে কৈছে -  "এই সকলেই হ'ল দেশৰ ভবিষ্যত। তেওঁলোকক সঠিক দিশ দেখুৱাবলৈ হে তুমি ইয়ালৈ আহিছা। প্ৰথম দিনৰ এই কম্পিত অনুভূতিবোৰ আত্মবিশ্বাস আৰু অনুপ্ৰেৰণাৰে সজাই পৰাই ল'ব নোৱাৰিলে তুমি কেতিয়াও এজন শিক্ষক হ'ব নোৱাৰিবা……" 

কিছুপৰ স্থিৰতাৰে ৰৈ এটা দীঘল উশাহ লৈ ইষ্ট-গুৰুক স্মৰণ কৰিলোঁ। মোৰ চকুৰ আগত ভাঁহি উঠিছিল মোৰ শ্ৰদ্ধাৰ শিক্ষাগুৰু সকলৰ মুখবোৰ। কেনেকৈ যে ইমান সুন্দৰকৈ পাঠদান কৰিছিল! মনতে আওৰাইছিলা - "গুৰু ব্ৰহ্মা, গুৰু বিষ্ণু, গুৰু দেৱ মহেশ্বৰা…"! 

আৰু তাৰপাছত পাঠদান আৰম্ভ হ’ল। শ্ৰেণীটো যেন এক মুহূর্তত ভয়াৰ্ত স্থানৰ পৰা আনন্দৰ এখন মঞ্চলৈ পৰিণত হ’ল। আজিও মোৰ সেই দিনটো মনত পৰে। সেই ভয়, সেই কঁপনি, সেই যে হাতৰ পৰা পৰি চক পেঞ্চিলডাল ভাঙি যোৱা সময়খিনি - সেইবোৰেই আছিল মোৰ এই যাত্ৰাৰ প্ৰথমটো পৃষ্ঠা। শিক্ষক হিচাপে প্ৰতি গৰাকী নমস্য শিক্ষাগুৰুৰ জীৱনত প্ৰথম দিনটোৰ এনে ভয় আৰু উত্তেজনাৰ সংমিশ্ৰণ হৃদয়ৰ কোনোবা এটি কোণত নিশ্চয় এক মিঠা স্মৃতি হৈ ৰৈছে। সকলো শিক্ষাগুৰুলৈ মোৰ সশ্ৰদ্ধ প্ৰণাম যাচিছোঁ।

Tuesday, 5 August 2025

ঘোঁৰাটো কোনদিশে গৈ আছে বাৰু?


ঘোঁৰাটো কোনদিশে গৈ আছে বাৰু? আগলৈ নে পিছলৈ? আচলতে এইটো এটা দৃষ্টি বিভ্ৰান্তি (visual illusion), য’ত ঘোঁৰাটো কোনদিশে গৈ আছে, সেইটো স্পষ্ট নহয়। কোনো এক মুহূৰ্তত যদি ঘোঁৰাটো পিছলৈ গৈ থকা যেন লাগে, আন এক মুহূৰ্তত আকৌ ঘোঁৰাটো আগলৈ গৈ থকা যেন লাগে। 


এনে ধৰণৰ দৃষ্টি বিভ্ৰান্তিত ঘোঁৰাটোৰ দেহবয়ব, খোজকঢ়াৰ ধৰণ আৰু পৃষ্ঠভূমিৰ পুনৰাবৃত্তিয়ে আমাৰ চকু আৰু মগজুলৈ ভুল সংকেত প্ৰেৰণ কৰে। ইয়াৰ পৰা এইটো বুজা যায় যে আপুনি ঘোৰাটো অথবা ইয়াৰ পৃষ্ঠভূমিৰ য’ত মনোযোগ কেন্দ্ৰ কৰে, সেই অনুসাৰে আপোনাৰ মগজুৱে ঘোঁৰাটোৰ গতিৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰে। 

বহুতেই এই বিভ্ৰান্তিটো আমাৰ মগজুৰ সোঁ অথবা বাওঁ অংশৰ কাৰ্যকাৰিতাৰ বাবে হয় বুলি ক'ব খোজে। তেওঁলোকৰ মতে যিসকল ব্যক্তিয়ে মগজুৰ বাওঁ অংশ ব্যৱহাৰ কৰে, তেওঁলোকে ঘোঁৰাটো আগলৈ যোৱা যেন দেখে আনহাতে মগজুৰ সোঁ অংশ ব্যৱহাৰ কৰা সকলে ঘোঁৰাটো পিছলৈ যোৱা যেন দেখে। কিন্তু, সেয়া সঠিক বৈজ্ঞানিক ব্যাখ্যা নহয়। বৰং, আমাৰ মগজুৱে অভ্যাস আৰু অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই এনে ধৰণৰ গতিৰ দিশ অনুমান কৰে।

🔹বাস্তৱ কথা হ'ল আমাৰ মগজুৰ দুয়োটা অংশই একেলগে কাম কৰে। কেতবোৰ কাৰকে আমাৰ মনত সৃষ্টি হোৱা ধাৰণাক প্ৰভাৱিত কৰে। সেইবোৰ হ'ল --➤ পৰ্যবেক্ষণত আমি কিদৰে মনোযোগ দিছো, কোন দিশৰ পৰা আমি পৰ্যবেক্ষণ কৰিছো, এনে পৰ্যবেক্ষণৰ পৰা আহৰণ কৰা আমাৰ পূৰ্বৰ অভিজ্ঞতা ইত্যাদি।

🔹আমোদজনক কথাটো হ'ল -- আপুনি আপোনাৰ  ইচ্ছানুসৰি এই ঘোঁৰাটোৰ গতিৰ দিশটো সলাব পাৰে। যদি আপুনি, আপোনাৰ মনোযোগ বা পৰ্যবেক্ষণৰ দিশ সলনি কৰে, তেতিয়াই আপোনাৰ ধাৰণাৰ ভিত্তিত আপোনাৰ মগজুৱে তাৎক্ষণিক ভবে কিছু তথ্য সৃষ্টি কৰি আপোনাৰ ধাৰণাৰেই এটা দৃশ্যপট তৈয়াৰ কৰি দিব। যাৰ বাবে আপোনাৰ পৰ্যবেক্ষণ বা পূৰ্বৰ কিছুমান চাক্ষুষ অভিজ্ঞতাৰ পৰা আহৰণ কৰা ধাৰণৰ ভিত্তিত আপোনাৰ বাবে এই ঘোৰাটো হয়তো আগলৈ বা পিছলৈ যোৱা যেন লাগিব। 

এটা কথা মনত ৰখা উচিত যে সংলগ্ন ভিডিঅ’ত আপুনি আৰু মই দেখা ঘোঁৰাটো যদিওঁ একেটাই, আমি দেখা পোৱা ঘোঁৰাটোৰ গতিৰ দিশ একে নহ'বও পাৰে। এনে ধৰণৰ পৰিঘটনাবোৰক দৃষ্টি বিভ্ৰান্তি বুলি কোৱা হয়।