Monday 20 April 2020

সফলতাৰ আঁৰৰ ব্যৰ্থতাবোৰ



প্রতিজন সফল মানুহৰ জীৱনত ব্যর্থতাৰ একোটি কৰুণ কাহিনীও থাকে। এবাৰৰ প্ৰচেষ্টাতেই তেওঁলোক সফল হোৱা নাই। সফল উদ্যোক্তা, ৰাজনীতিবিদ, শিল্পী, লেখক অথবা বিজ্ঞানী; যাৰেই কথাই নকও কিয় - প্ৰতিজনেই ব্যর্থতাৰ কঠিন পথেৰে অশেষ ধৈৰ্য সহকাৰে খোজ দিয়েই অৱশেষত সফলতাৰ শিখৰত আৰোহণ কৰিছে। বিফলতাৰ তিক্ততাই যেন কোনোদিনেই তেওঁলোকক হতাশ কৰিব পৰা নাই! এই সফল ব্যক্তিসকলৰ সকলোৰেই মাজত আশ্চৰ্যকৰ মানসিক শক্তি আৰু আত্মবিশ্বাস আছে। তেওঁলোকৰ সফলতাৰ পথত হেঙাৰ স্বৰূপে থিয় দিয়া ব্যর্থতাৰ কাহিনীবোৰৰ পৰা আমি অনেক কথাই শিকিব পাৰো। আজি দুগৰাকীমান তেনে মহান ব্যক্তিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিব খুজিছোঁ।


১৮০৯ চনত জন্মগ্ৰহন কৰা এই মহান ব্যক্তি গৰাকী আমেৰিকাৰ ১৬তম প্রেচিডেণ্ট। আমেৰিকাৰ সর্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠ প্রেচিডেণ্ট হিচাবে তেওঁকেই গণ্য কৰা হয়। আমেৰিকাৰ ক'লা ছালৰ কৃতদাস সকলৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰধান হোতা হিচাবে তেওঁ সৰ্বজন পৰিচিত। ৰাজনীতি আৰু খ্যাতিৰ দিশত আব্রাহাম লিংকন নিসন্দেহে পৃথিবীৰ ইতিহাসত এজন অন্যতম সফল ব্যক্তি। কিন্তু তেওঁৰ এই সফলতাৰ আঁৰত আছে ব্যর্থতাৰ কৰুণ কাহিনী।

মাত্ৰ ২৩ বছৰ বয়সত তেওঁ চাকৰি হেৰুৱায়। সমসাময়িক ভাবে তেখেতে প্রথমবাৰলৈ আমেৰিকাৰ নির্বাচনত অংশগ্ৰহণ কৰি পৰাজিত হয়। ২৯ বছৰ বয়সত আমেৰিকাৰ হাউচ অফ ৰিপ্রেজেণ্টেটিভৰ সদস্য হোৱাৰ বাবে নির্বাচনত প্ৰতিদন্দিতা কৰি পুনৰ পৰাজিত হয়। ইয়াৰ পিছত ১৮৪৮ চনত, ৩৯ বছৰ বয়সীয়া লিংকনে ওৱাচিংটনৰ জেনাৰেল লেণ্ড অফিচৰ কমিচনাৰ পদৰ বাবে নির্বাচনত প্ৰতিদন্দিতা কৰি পুনৰ পৰাজিত হয়।

ব্যৰ্থতাৰ ধাৰা যেন শেষেই নহ'ব…! ৪৯ বছৰ বয়সত লিংকনে চিনেটৰ হ'বলৈ পুনৰ নির্বাচনত অংশগ্ৰহন কৰি শোচনীয় ভাবে পৰাজিত হয়। ইমান ব্যর্থতায়ো যেন তেওঁক হতাশ কৰিব নোৱাৰিলে। অবশেষত ১৮৬১ চনত ৫২ বছৰ বয়সীয়া লিংকনে আমেৰিকাৰ প্রেচিডেণ্ট হ'বলৈ পুনৰ নিৰ্বাচনত প্ৰতিদন্দিতা আগবঢ়ায় আৰু আমেৰিকাৰ প্ৰেচিডেণ্ট হিচাবে নির্বাচিত হয়। প্রেচিডেণ্ট হিচাবে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ আগৰ প্ৰতিটো খোজতেই লিংকনে কেৱল ব্যর্থতাৰেই মোকাবিলা কৰি গৈছিল।

ৰাষ্ট্ৰপতি হোৱাৰ পিছত যিদিনা আব্ৰাহাম লিংকন প্ৰথম বাৰৰ বাবে চিনেটত ভাষণ দিবলৈ গৈছিল, তেতিয়া তেওঁ মঞ্চত উঠাৰ সময়তেই সভাগৃহত উপস্থিত থকা এজন তথাকথিত ভদ্ৰলোকে থিয় হৈ ক’বলৈ ধৰিলে : “মিষ্টাৰ লিংকন, দুৰ্তাগ্যজনক ভাৱে আপুনি আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হৈছে। কিন্তু আপুনি পাহৰি নেযাব যে আপুনি এজন মুচিৰ সন্তান আৰু আপুনি আপোনাৰ দেউতাৰ লগত মোৰ ঘৰলৈ আহি জোতা মেৰামতি কৰিছিল । আজিও চিনেটত আপোনাৰ দেউতাই বনোৱা জোতা পিন্ধি কেইবাজনো চিনেটৰ ইয়ালৈ আহিছে।”

চিনেটত হাঁহিৰ ৰোল উঠিল । বিচলিত নহৈ লিংকনে ক’বলৈ ধৰিলে : “এই পবিত্র ক্ষণত মোৰ পিতৃক স্মৰণ কৰাই দিয়া বাবে আপোনাক ধন্যবাদ মহাশয়। মোৰ পিতৃ এজন অসাধাৰণ প্ৰতিভা সম্পণ্ণ মুচি আৰু তেখেতৰ যশস্যা চৌদিশে জনাজাত। মই সম্ভৱতঃ ৰাষ্ট্ৰপতি হৈও এনে খ্যাতি লাভ কৰিব নোৱাৰিম। শুনক মহাশয়, দেউতাৰ পৰা জোতা মেৰামতি কৰা গুণটো ময়ো আয়ত্ব কৰি থৈছোঁ। মোৰ পিতৃয়ে বনাই দিয়া আপোনালোকৰ সেই জোতাবোৰ যদি কেতিয়াবা বেয়া হয়, আপোনালোকে মোক এতিয়াও মেৰামতিৰ বাবে আপোনালোকৰ ঘৰলৈ মাতিব পাৰে।” চিনেটত তেতিয়া কাঁহ পৰি জিন যোৱা অৱস্থা।


বিজ্ঞানৰ জগতখনত সকলোতকৈ বিখ্যাত আৰু সফল বিজ্ঞানীসকলৰ ভিতৰত এজন হ'ল এলবার্ট আইনষ্টাইন। বিজ্ঞানৰ ইতিহাসত অন্যতম মেধাবী ব্যক্তি বুলিলে তেওঁ এলবার্ট আইনষ্টাইন। কিন্তু ১৮৭৯ চনত জন্ম হোৱা এই জার্মান বিজ্ঞানী গৰাকীক এসময়ত অতি সাধাৰণ পৰ্যায়ৰ ছাত্ৰ হিচাবেই গণ্য কৰা হৈছিল। কোনো বিষয়তেই তেওঁ ভাল ছাত্ৰ নাছিল। আনকি কথা ক'বলৈ শিকিবলৈ তেওঁক ৪ বছৰ সময় লাগিছিল। পঢ়াশুনাতো আছিল কেঁচা। ১৬ বছৰ বয়সত জুৰিখৰ চুইচ ফেডাৰেল পলিটেকনিক স্কুলৰ নামভর্তিৰ বাচনি পৰীক্ষাতো তেওঁ শোচনীয় ভাবে ফেইল কৰিছিল।

কলেজত পঢ়াৰ সময়ত পাঠ্যক্ৰমৰ বিষয়বস্তুবোৰ তেওঁ ভালদৰে আয়ত্ত কৰিব পৰা নাছিল। আনকি একাধিকবাৰ তেওঁ পঢ়াশুনা বাদ দিয়াৰ কথাও চিন্তা কৰিছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ দেউতাকে আক্ষেপ কৰিছিল যে তেওঁৰ পুত্ৰক তেওঁৰ জীৱিত কালত কোনো কামতেই উপযুক্ত হোৱা দেখা নেপালে। কোনো কাম নোপোৱাৰ বাবে তেওঁ বাধ্য হৈ বীমা কোম্পানীৰ এজেণ্ট হিচাবে কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিব লগা হৈছিল। ২ বছৰ বীমা কোম্পানীৰ কাম কৰাৰ পিছত তেওঁ পেটেণ্ট অফিচত কেৰাণীৰ চাকৰি কৰিছিল।

কিন্তু পৰবৰ্তী সময়ত এই মানুহজনেই বিজ্ঞানৰ ধাৰণাকেই সলনি কৰি পেলাইছিল। তথাকথিত কেঁচা মগজুৰ ছাত্ৰজনেই পদার্থ বিজ্ঞানৰ জগতখনলৈ কেইবাটিও মূল সূত্রৰ অৱদান দিছিল। বিজ্ঞানৰ জগতলৈ তেওঁৰ এই মহান অৱদানৰ বাবেই তেওঁক নোবেল বঁটাৰে সন্মানীত কৰা হৈছিল।


১৮৮৯ চনৰ ১৬ এপ্রিলত ইংলেণ্ডৰ দক্ষিণ লণ্ডনস্থিত ওৱেলৱর্থৰ বার্লে ষ্ট্ৰিটত তেওঁৰ জন্ম। তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম চার্লচ চেপলিন আৰু মাতৃৰ নাম হান্না চেপলিন। মাক দেউতাক দুয়োজনেই বিনোদন জগতৰ শিল্পী আছিল যদিও পিতৃ চার্লচ চেপলিন অত্যন্ত মদাহী ব্যক্তি আছিল। সৰু সুৰা কথাতেই চার্লচে চেপলিনৰ মাতৃ হান্নাৰ লগত কাজিয়া পেচাল কৰি অত্যাচাৰ কৰিছিল। কমদিনৰ ভিতৰতেই চার্লচ চেপলিনে হান্না আৰু তেওঁৰ দুই সন্তানক এৰি আঁতৰি গৈছিল। তাৰপিছৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছিল চাৰ্লি চেপলিনৰ আৰু তেওঁৰ মাতৃ হান্নাৰ দুখৰ অধ্যায়।

খাই বৈ জীয়াই থকাৰ তাড়নাত চার্লিৰ মাকে দুই সন্তানক লৈ দক্ষিণ লণ্ডনৰ বিভিন্ন লোকৰ ঘৰত ভাৰাতীয়া হিচাবে বাস কৰিছিল যদিও ভাৰা ঠিক মতে দিব নোৱাৰা বাবে তেওঁলোকক ঘৰৰ পৰা বাহিৰ কৰি দিয়া হৈছিল। পেটৰ ভাত মুঠিৰ বাবে হান্নাই অতি সামান্য মাননিৰ বিনিময়ত থিয়েটাৰত অস্থায়ী শিল্পী হিচাবে গান গাইছিল। নিশাটো কটাবলৈ তেওঁলোক গৈছিল লণ্ডনৰ বিভিন্ন পার্কলৈ। পাৰ্কৰ বেঞ্চত শুয়েই পাৰ কৰিছিল বহুতো দুখৰ ৰাতি।

চার্লিৰ বয়স তেতিয়া মাথোন পাচ বছৰ। মাক হান্নাই আনদিনাৰ দৰেই মঞ্চত গীত পৰিবেশন কৰি আছিল। যোৱা দুদিনমান ধৰি তেওঁৰ অসুখ। গীত পৰিবেশনত যথেষ্ঠ কষ্ট হোৱা স্বত্তেও লৰাদুটাৰ ভোক নিবাৰণৰ বাবে তেওঁ গান গাবই লাগিব। কিন্তু…… কিন্তু আজি তেওঁ যেন অপাৰগ। হান্নাৰ মাতটো সম্পূৰ্ণ বহি গ'ল। গীতটো আধাতে সামৰি তেওঁ চকুলো টুকি মঞ্চৰ পৰা নামি আহিল। দৰ্শকৰ হাঁহি আৰু তাচ্ছিল্যই চাৰ্লিক ব্যাথিত কৰি তোলে।মাকৰ দুৰাৱস্থা দেখি পাচ বছৰীয়া চাৰ্লিয়ে মঞ্চলৈ উঠি আহি গাবলৈ ধৰিলে মাকৰ মুখৰ আধৰুৱা গীতটি - "জেক জোনচ ৱেলনৌন টু এভৰি বডি…"

চার্লিৰ গীতে দর্শকক মুগ্ধ কৰি তোলে। হাত চাপৰিৰে তেওঁলোকে চাৰ্লিক উৎসাহিত কৰি আৰু এটি গীতৰ বাবে অনুৰোধ কৰে। চার্লিয়ে মুখেৰে বিভিন্ন ভংগীমা কৰি ক'বলৈ ধৰিলে : মই এতিয়া গান নেগাও। প্ৰথমে পইচাবোৰ বুটলি লও। তাৰ পিছত মই আকৌ গীত গাম। এইবুলি কৈ চাৰ্লিয়ে দৰ্শকে মঞ্চলৈ দলিওৱা পইচাবোৰ বুটলিবলৈ ধৰিলে।

ইয়াৰ পৰবৰ্তী পৰ্যায়ত জীয়াই থকাৰ বাবে চার্লি চেপলিনে প্রথমে এজন মুচিৰ দোকানত কাম কৰিছিল। তাৰপিছত এখন চিকিৎসালয়ত চাফচিকুনতা ৰক্ষাকাৰী সাধাৰণ কৰ্মচাৰী হিচাবে নিয়োজিত হয়। পিছে ইয়াতো সৰহ দিন কাম কৰিবলৈ নেপালে তেওঁ।এইবাৰ এজন মানুহৰ ঘৰত লগুৱা হিচাবে বাচন বৰ্তন ধোৱা কামত ব্ৰতী হয় তেওঁ। তাৰপিছত পৰ্যায়ক্ৰমে চাৰ্লিয়ে কাঁচৰ কাৰষাণা, ৰঙৰ দোকান, লোহাৰ দোকান, ছাপাশাল আদিত কাম কৰাৰ উপৰিওঁ বাতৰি কাগজো বিক্রী কৰিবলগীয়া হৈছিল। সেই সময়ত চার্লি আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰ অর্থনৈতিক অৱস্থা ইমানেই বেয়া আছিল যে তেওঁলোকে পেলনীয়া খাদ্যৰেও ভোক নিবাৰণ কৰিবলগীয়া হৈছিল।

মাক হান্নাৰ হাতত ধৰিয়েই চার্লি অভিনয় জগতলৈ আহিল। দুই এটা সৰু সুৰা অভিনয়েৰে সামান্য উপাৰ্জন চলি আছিল। তেনে সময়তেই চার্লিৰ মাতৃ হান্না অসুস্থ হৈ পৰে। মাতৃৰ চিকিৎসাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অৰ্থৰ অভাৱত চার্লিয়ে সেই সময়ত লণ্ডনৰ বিভিন্ন বাৰবোৰত নাচি টকা উপার্জন কৰিবলগীয়া হৈছিল। ইপিনে অপুষ্টিজনিত ৰোগে চার্লিৰ মাতৃ হান্নাক ভাৰাক্ৰান্ত কৰি পেলাইছিল। আৰ্থিক ভাবে জুৰুলা চাৰ্লিয়ে উপায় নেপায় মাকক এটি আশ্রয় কেন্দ্রলৈ লৈ যায়। এই আশ্ৰয় কেন্দ্ৰতেই চাৰ্লিৰ মাকৰ পৰলোক প্ৰাপ্তি হয়।

১৮৯৮ চনত মাত্ৰ ৯ বছৰ বয়সতে চার্লিয়ে এটি নৃত্য দলত যোগদান কৰে। এই দলটোৰ লগত ঘূৰি বিভিন্ন স্থানত নাচ গান কৰি কোনোমতে দুবেলা দুসাজ খাই তেওঁ জীয়াই আছিল। পৰবৰ্তী সময়ত তেওঁ যুক্ত হৈ পৰে এটি কৌতুক গোষ্ঠীৰ লগত। ইয়াত তেওঁ কৌতুক অভিনয়ৰ উপৰিও মূকাভিনয়ো কৰিবলৈ লয়। দৰ্শকে তেওঁৰ মূকাভিনয় বৰ ভাল পাবলৈ ধৰিলে। লাহে লাহে তেওঁৰ হাতলৈ ধন আহিব ধৰিলে।

সেয়া ১৯১৩ চন। ২৪ বছৰীয়া চার্লি ইংলেণ্ড এৰি আমেৰিকা পালেগৈ। সেই বছৰেই নিউইর্য়ক মোচন কোম্পানীয়ে সপ্তাহত ১৫০ ডলাৰৰ বিনিময়ত চার্লিক চুক্তিবদ্ধ কৰে। লাহে লাহে চাৰ্লিৰ ভাগ্য উদয় হ'বলৈ ধৰে। পৰবৰ্তী বছৰত চাৰ্লিৰ কেইবাখনো ছবি মুক্তি পায়। ৰাতিটোৰ ভিতৰতেই চাৰ্লি পৰিচিত হৈ পৰে চৌদিশে। ১৯১৮ চনৰ পৰা ১৯২৩ চনলৈ পুনৰ ৯ খন চলচিত্রই তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তাক সাৰ্বজনীন কৰি তোলে। ১৯২৫ চনত তেওঁ নিজে প্ৰযোজনা কৰা চলচিত্ৰৰ বাবে তেওঁলৈ আগবঢ়োৱা হয় "একাডেমী এৱার্ড"। ১৯৩৬ চনত মুক্তি পায় তেওঁৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় ছবি "মর্ডান টাইমচ" আৰু ১৯৫২ চনত মুক্তি পায় "লাইম লাইট" নামৰ তেওঁৰ আত্মজীবনীমূলক ছবিখন। এই ছবিখনৰ মাধ্যমেৰে পৃথিৱীৰ সকলো দর্শকে জানিবলৈ পায় অগণন মানুহৰ মুখত হাঁহি বিৰিঙাই সকলোৰে অলক্ষিতে চকুলো টোকা চাৰ্লি চেপলিনৰ দুখময় তথা সংগ্ৰামী শৈশৱ আৰু যৌৱনৰ সেই দিনবোৰৰ কথা।

পুনশ্চ : জীৱনত কিবা এটা কৰিবলৈ বা কিবা এটা পাবলৈ হলে সপোন দেখিবলৈ শিকিব লাগিব। বিল গেইটচ্, মার্ক জুকাৰবার্গ আৰু ষ্টিভ জবচ – এই তিনিওজনৰ মাজত এটা মিল আছে। কি জানেনে? তেওঁলোক তিনিওজনেই ইউনিভাৰ্চিটি "ড্রপ আউট" স্টুডেণ্ট! জুকাৰবাৰ্গৰ বাৰু এটা বেচ্ছেল'ৰ ডিগ্রী আছেই, কিন্তু আন দুজনৰ সেয়াও নাই! শিক্ষাৰ্থী হিচাবে চূড়ান্তভাবে ব্যৰ্থ এই তিনিও জনৰেই কিন্তু আছিল ব্যৰ্থতাক ভৰিৰে মোহাৰি সফলতাৰ পিছত দৌৰাৰ একোটিকৈ দুৰন্ত সপোন আৰু সপোনক বাস্তৱত ৰূপ দিয়াৰ মানসিক দৃঢ়তা।

এণ্ড্ৰু কার্নেগী আছিল অতি গৰীব ঘৰৰ সন্তান। তেওঁ এটি সাধাৰণ কাৰখানাত মজদুৰ হিচাবে কাম আৰম্ভ কৰিছিল আৰু তাৰপৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ নিজকে আমেৰিকাৰ অন্যতম শ্রেষ্ঠ ধনী ব্যক্তি হিচাবে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। হলিউডৰ বিখ্যাত অভিনেতা ব্রেড পিটে জীৱনৰ আৰম্ভণিতে এখন ৰেষ্টোৰেণ্টত "ৱেইটাৰ" হিচাবে কাম কৰিছিল। দুভৰিৰ যাদুৰে বিশ্বপ্ৰসিদ্ধ ফুটবলাৰ লিওনেল মেচিয়েও ফুটবলৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অৰ্থ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ চাহৰ দোকানত কাম কৰিছিল।

বিজ্ঞানী টমাচ এলভা এডিচনক ছাত্ৰাৱস্থাত "ঘোলা কণী" বুলি শিক্ষকে উপহাস কৰি বিদ্যালয়ৰ পৰা বাহিৰ কৰি দিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ৰেল ষ্টেচনত বাতৰি কাকত বিক্ৰী কৰি পেটৰ ভোক নিবাৰণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু পিছলৈ এইজন টমাচ এলভা এডিচনেই বৈদ্যুতিক বাল্বৰ পৰা আৰম্ভ কৰি একাধিক আৱিষ্কাৰেৰে এজন বিশ্ববিখ্যাত বিজ্ঞানীলৈ পৰিণত হৈছিল।

প্রতিজন মানুহৰ জীৱনতেই ব্যর্থতা আহে। কোনো সপোনেই এবাৰতেই পূৰণ নহয়। এয়া জীৱনৰেই এটা অংশ। পৃথিবীত অসাধাৰণ সাফল্য সেই সকল মানুহেই অর্জন কৰিছে, যিসকলে বাৰে বাৰে ব্যর্থ হোৱাৰ পিছতো চেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছে। এবাৰ ব্যর্থ হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে ভুলৰ পৰা শিক্ষা লৈছে আৰু পৰবৰ্তী প্ৰচেষ্টাত তাক শুধৰাই লৈছে। তেওঁলোকেই এদিন সফলতাৰ শিখৰত আৰোহণ কৰিছে, সলনি কৰি দিছে পৃথিবীৰ ইতিহাস। তেওঁলোক আমাৰ আৰু আমাৰ উত্তৰ পুৰুষসকলৰ বাবে একোজন আদৰ্শ, একোটোকৈ অনুপ্ৰেৰণা।
 

No comments:

Post a Comment