Monday, 22 June 2026

দেউতাৰ টুলবক্স

 

ঘৰৰ পুৰণি চকী এখনৰ খুৰাকেইটাই লৰচৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে, দেৱালত ওলমি থকা ঘড়ীটোৰ কাঁটা দুডাল বহুদিনৰ পৰা স্থবিৰ হৈ আছে অথবা মুৰৰ ওপৰৰ ফেনখনে ঘূৰোতে আগৰ দৰে মসৃণ শব্দ নকৰে! আজিৰ যুগত এনে বস্তুবোৰৰ সলনি দোকানৰ পৰা অথবা এমাজন, ফ্লিপকাৰ্ট আদিৰ পৰা নতুন কিনি অনাটো একেবাৰেই সহজ। কিন্তু প্ৰায়বোৰ ঘৰৰ দেউতাকলৈ যদি লক্ষ্য কৰে, দেখা পাব যে তেওঁ নতুন বস্তু কিনিবলৈ খৰখেদা নকৰে। তাৰ সলনি নীৰৱে তেওঁ নিজৰ পুৰণি টুলবক্সটো উলিয়াই আনি ধৈৰ্যসহকাৰে বস্তুটো মেৰামতি কৰিবলৈ বহি যায়। সেই দৃশ্যবোৰ হয়তো আমি বহুবাৰ দেখিছোঁ, কিন্তু হয়তো কেতিয়াও আমি গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰা নাই। আমি ভাবোঁ— "ইমান কষ্ট কিয়? নতুন এটা কিনিলেই তো হয়!"

কিন্তু হয়তো ঘৰখনৰ দেউতাকজনে সেই সময়ত কেৱল এটা বস্তুৱেই মেৰামতি নকৰে। তেতিয়া হয়তো তেওঁ নিজৰ জীৱনৰ এটা অংশ, নিজৰ স্মৃতিৰ এটা অধ্যায় অথবা নিজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত কিছুমান অমূল্য মুহূৰ্ত সজীৱ কৰি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰি থাকে। পুত্ৰৰ চাইকেলখনৰ ব্ৰেকডাল টানি দিয়া, জীয়াৰীৰ "ৰিভলভিং চেয়াৰ"ৰ লৰি থকা হেণ্ডেলডাল ঠিক কৰি দিয়া, বন্ধ হোৱা ঘড়ীটো পুনৰ চলাই দিয়া অথবা গেছৰ বাৰ্ণাৰটোৰ সমস্যা দূৰ কৰা আদি সাধাৰণ কামবোৰতেই দেউতাকবোৰৰ দায়িত্ব আৰু ভালপোৱাবোৰ অন্য এক ৰূপত প্ৰকাশ পায়।

পিতৃসকলৰ জীৱনটো প্ৰায়ে সমস্যাৰ সমাধান কৰোতেই পাৰ হৈ যায়। সন্তানৰ সমস্যাৰ সমাধান, পৰিয়ালৰ আৰ্থিক সংকটৰ সমাধান, জীৱনৰ কঠিন সময়ৰ সমাধান…! সেয়ে হয়তো তেওঁলোকে যেতিয়াই ঘৰৰ এটা ক্ৰুটিযুক্ত বস্তু দেখা পায়, তেওঁলোকৰ অন্তৰে ক'ব খোজে —"যেতিয়ালৈকে পাৰা, বস্তুটো পুনৰ জীয়াই তোলা।" 

যেতিয়া এজন পিতৃয়ে এনে ক্ৰুটিপূৰ্ণ সামগ্ৰীবোৰ মেৰামতি কৰে, তেতিয়া তেওঁ কেৱল কাঠ, লোহা বা প্লাষ্টিকবোৰেই জোৰা নিদিয়ে; বৰং তেওঁ নিজৰ অতীতক, নিজৰ পৰিয়ালৰ কোনোবা বিশেষ মুহূৰ্ত আৰু নিজৰ ভালপোৱাবোৰকেই সজীৱ কৰি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰে। দেউতাকবোৰৰ বাবে সেই ক্ৰুটিপূৰ্ণ বস্তুবোৰ কেৱল এটা বস্তুৱেই নহয়। সেই যে পুৰণি চকীখন দেখিছে, হয়তো কেতিয়াবা তেওঁ সেইখন চকীতেই সন্তানক কোচত লৈ কোনোবা ৰজা ৰাণীৰ সাধু কৈছিল। সেই টেবুলখনত হয়তো তেওঁৰ সন্তানে প্ৰথমবাৰৰ বাবে অ-আ, ক-খ লিখিছিল। সেই ঘড়ীটো হয়তো বহু বছৰ ধৰি ঘৰখনৰ সুখ-দুখ, হাঁহি-কান্দোন, উৎসৱ-পাৰ্বণৰ আদিৰ সাক্ষী হৈ আছিল। এই বস্তুবোৰৰ লগতেইতো সময় জড়িত থাকে। সময়ৰ লগত জড়িত হৈ থাকে স্মৃতি আৰু স্মৃতিৰ লগত জড়িত থাকে মানুহৰ আটাইতকৈ কোমল সম্পদ - "হৃদয়"।

কিন্তু জীৱনৰ আটাইতকৈ বেদনাদায়ক সত্যটো হ'ল—এদিন পিতৃসকলো ক্লান্ত হয়। স্ক্ৰু-ড্ৰাইভাৰ, হাতুৰী তুলি লোৱা সেই হাতবোৰো কঁপি উঠে। তেওঁলোকৰ চকুযুৰি ধূসৰ হৈ পৰে। আৰু এদিন হয়তো টুলবক্সটো চিৰদিনৰ বাবে বন্ধ হৈ যায়। তাৰ পিছত আমি লাহে লাহে উপলব্ধি কৰোঁ যে ঘৰখনৰ সেই পুৰণি ঘড়ীটো, সেই মেৰামতি কৰা চকীখন অথবা সেই টেবুলখন কেৱল একোবিধ বস্তুৱেই নাছিল। সেইবোৰতেই লুকাই আছিল দেউতাৰ স্পৰ্শ। তেওঁৰ ধৈৰ্য, তেওঁৰ ত্যাগ, তেওঁৰ দায়িত্ববোধ আৰু তেওঁৰ নিঃশব্দ ভালপোৱা।

সেইবাবেই পিতৃসকলক পৃথিৱীৰ নিঃশব্দ শিল্পী বোলা যায়।তেওঁলোকৰ ত্যাগ, দায়িত্ব, ভালপোৱা আৰু মৰম - চেনেহবোৰ  আমাৰ সকলোৰে ঘৰৰ কোনোবা এটা চুকত হয়তো আমাৰ দৃষ্টিৰ অগোচৰে এখন মেৰামতি কৰা চকীৰ মাজত, এটা পুৰণি দেৱাল ঘড়ীৰ মাজত অথবা এটা পুৰণি টুলবক্সৰ মাজত জীয়াই থাকে চিৰদিন। 

(সকলো পিতৃলৈ উৎসৰ্গিত)

No comments:

Post a Comment