ভাৰতৰ ব্যক্তিগত মহাকাশ যুগৰ সফল আৰম্ভণি

 

ভাৰতৰ মহাকাশ অভিযানৰ ইতিহাসত আজিৰ দিনটোৱে এক নতুন অধ্যায়ৰ সূচনা কৰিলে। আজি, ১৮ জুলাই, ২০২৬ৰ দিনা হায়দৰাবাদস্থিত ব্যক্তিগত মহাকাশ প্ৰতিষ্ঠান Skyroot Aerospace-এ সফলতাৰে উৎক্ষেপণ কৰিলে ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগতভাৱে বিকশিত কক্ষপথগামী (Orbital-class) উৎক্ষেপণ যান, বিক্ৰম-১ (Vikram-1)। এই সাফল্যই ভাৰতৰ মহাকাশ খণ্ডত চৰকাৰী সংস্থা ISRO-ৰ লগতে ব্যক্তিগত উদ্যোগৰ সামৰ্থ্যও বিশ্বৰ সন্মুখত উজলাই ধৰিলে।

বিক্ৰম-১ৰ উৎক্ষেপণ সম্পন্ন হয় অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ শ্ৰীহৰিকোটাস্থিত সতীশ ধাৱান মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ উৎক্ষেপণ মঞ্চৰ পৰা। "Mission Aagaman" নামেৰে পৰিচিত এই অভিযানত ৰকেটখনে সফলতাৰে নিম্ন পৃথিৱী কক্ষপথত (Low Earth Orbit) ছয়টা পেল'ড স্থাপন কৰে। এই সাফল্যৰ জৰিয়তে ভাৰতে বিশ্বৰ সেই কেইখনমান দেশৰ শাৰীত স্থান লাভ কৰিলে, য'ত ব্যক্তিগত কোম্পানীয়ে নিজস্বভাৱে অৰ্বিটেল ৰকেট বিকাশ আৰু সফল উৎক্ষেপণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।

বিক্ৰম-১ৰ প্ৰাৰম্ভিক নিৰ্ধাৰিত উৎক্ষেপণ সময় আছিল পুৱা ১১:৩০ বজাত। কাউণ্টডাউনৰ অন্তিম পৰ্যায়ত, অৰ্থাৎ উৎক্ষেপণৰ প্ৰায় ৫ মিনিট পূৰ্বে স্বয়ংক্ৰিয় ব্যৱস্থাই এটা সৰু কাৰিকৰী অসংগতি ধৰা পেলোৱাত উৎক্ষেপণ সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰাখি সমস্যাটো সমাধান কৰাৰ পিছত প্ৰায় ৩৫ মিনিট পলমকৈ ৰকেটটো আজি দুপৰীয়া ১২:০৫ বজাত সফলতাৰে উৎক্ষেপণ কৰা হয়। উৎক্ষেপণৰ ১৫ মিনিটৰ ভিতৰত ৰকেটটোৱে ইয়াৰ লগত সংলগ্ন সকলোবোৰ পেল'ড পৃথিৱীৰ পৰা ৪৫০ কিলোমিটাৰ উচ্চতাৰ নিম্ন পৃথিৱী কক্ষপথত (LEO) স্থাপন কৰে।

Skyroot Aerospace-ৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকল মূলতঃ ISRO-ৰ প্ৰাক্তন বিজ্ঞানী। তেওঁলোকৰ লক্ষ্য আছিল ভাৰতৰ ব্যক্তিগত মহাকাশ উদ্যোগক বিশ্বমানৰ পৰ্যায়লৈ লৈ যোৱা। ২০২২ চনত বিক্ৰম-এছ (Vikram-S) নামৰ উপ-কক্ষপথীয় ৰকেটৰ সফল উৎক্ষেপণৰ পিছত বিক্ৰম-১ হৈছে তেওঁলোকৰ প্ৰথম পূৰ্ণাঙ্গ অৰ্বিটেল উৎক্ষেপণ যান। এই সফলতাই দীৰ্ঘদিনীয়া গৱেষণা, উদ্ভাৱন আৰু অধ্যৱসায়ৰ এক উজ্জ্বল নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছে। বিক্ৰম-১ আধুনিক প্ৰযুক্তিৰে সমৃদ্ধ এক উৎক্ষেপণ যান। ইয়াত উন্নত কম্প'জিট সামগ্ৰী, আধুনিক এভিঅনিক্স, উচ্চ-নিখুঁত নেভিগেচন ব্যৱস্থা আৰু নতুন প্ৰজন্মৰ প্ৰপালচন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ক্ষুদ্ৰ উপগ্ৰহসমূহ কম ব্যয়ত আৰু অধিক দক্ষতাৰে পৃথিৱীৰ কক্ষপথলৈ প্ৰেৰণ কৰা। বিশ্বজুৰি ক্ষুদ্ৰ উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণৰ বজাৰ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত বিক্ৰম-১ ভাৰতৰ বাবে এক উল্লেখযোগ্য বাণিজ্যিক সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে।

ভাৰত চৰকাৰে ২০২০ চনৰ ক'ভিড মহামাৰীৰ পিছত মহাকাশ খণ্ড ব্যক্তিগত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ বাবে মুকলি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ফলত এনে উদ্যোগসমূহে নতুন গতি লাভ কৰে। IN-SPACe-ৰ দৰে নীতি আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহে ব্যক্তিগত উদ্যোগক উৎক্ষেপণ সুবিধা, কাৰিকৰী সহায় আৰু নীতিগত সমৰ্থন আগবঢ়োৱাৰ ফলস্বৰূপে আজিৰ এই ঐতিহাসিক সাফল্য সম্ভৱ হৈছে। বিক্ৰম-১ৰ সফল উৎক্ষেপণ কেৱল এটা ৰকেট উৎক্ষেপণ নহয়; ই ভাৰতৰ বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু উদ্ভাৱনী শক্তিৰ এক শক্তিশালী ঘোষণা। চন্দ্ৰযান, মংগলযান, আদিত্য-L1 আৰু আগন্তুক গগনযান অভিযানৰ সফল ধাৰাবাহিকতাৰ মাজতে এই ব্যক্তিগত সাফল্যই দেখুৱাইছে যে ভাৰতীয় যুৱ বিজ্ঞানী, অভিযন্তা আৰু উদ্যোগপতিসকলে বিশ্বৰ যিকোনো উন্নত দেশৰ সৈতে সমানে প্ৰতিযোগিতা কৰিব পাৰে।

বিক্ৰম-১ ভাৰতৰ মহাকাশ অভিযানত এক নতুন দিগন্তৰ সূচনা। এই সাফল্যই দেশৰ বিজ্ঞানমনস্ক যুৱ প্ৰজন্মক অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ লগতে ভাৰতক বিশ্বৰ আগশাৰীৰ মহাকাশ শক্তি হিচাপে অধিক সুদৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।